PREHISTORIA I STAROŻYTNOŚĆ

Tytuły map i plansz

world map
  • Mezopotamia w III tysiącleciu p.n.e.

 
 

 

 

Rozwój pierwszych cywilizacji na obszarze Mezopotamii w III tysiącleciu p.n.e. W żyznym dorzeczu dwóch wielkich rzek, Tygrysu i Eufratu, powstawały i upadały kolejno bogate kultury Sumerów, Akadyjczyków, Babilończyków i Asyryjczyków.

  • Mezopotamia XVI-VI w. p.n.e.

Historia Mezopotamii od XVI doVI w p.n.e.. W tym długim okresie czasu kolejne cywilizacje: asyryjskie, babilońskie oraz związków plemiennych przechodziły cykle rozwoju od wzrostu, przez szczyt swojej świetności, aż po schyłek i upadek

  • Starożytny Egipt do VI w. p.n.e.

Rozwój terytorialny Egiptu w okresie  Starego, Średniego i Nowego Państwa, administracja egipska: stolice nomów i stolice państwa z zaznaczonymi dynastiami w nich panującymi, główne ośrodki kultu, lokalizacje piramid, kierunki najazdów i zbrojnych wypraw oraz system obronny z czasów XII Dynastii. 

  • Azja Mniejsza w II tysiącleciu p.n.e.

Rozwój i upadek cywilizacji Hetytów oraz Mitanni zasiedlających Azję Mniejszą w II tysiącleciu p.n.e. W okresie swej świetności, czyli Nowego Państwa, Hetyci panowali nad Anatolią, Syrią, Palestyną i północną Mezopotamią, przyczyniając się także do upadku państwa Mitanni.

  • Palestyna X-VI w p.n.e.

Dzieje starożytnej Palestyny i Izraela od X do VI w. p.n.e. Początki królestwa Izraela, powstałego po zjednoczeniu plemion żydowskich oraz okres jego świetności za panowania królów Dawida i Salomona. Warstwa poświęcona tradycji biblijnej ukazuje rozmieszczenie 12 plemion Izraela oraz drogę wyjścia z Egiptu.

  • Starożytny Daleki Wschód

Najważniejsze cywilizacje Dalekiego Wschodu powstające w dolinach wielkich rzek, rozwój terytorialny Chin, państw indyjskich oraz innych starożytnych państw tej części świata. Pokazane jest powstanie wielkich religii azjatyckich - hinduizmu i buddyzmu, a także rozwój handlu Wschodu z Zachodem na Jedwabnym Szlaku.

  • Persja Achemenidów

Imperium Perskie pod panowaniem dynastii Achemenidów, jego rozwój i świetność pod panowaniem kolejnych władców, aż do upadku w momencie podboju przez Aleksandra Macedońskiego. Pokazany jest system administracyjny – podział na satrapie, stolice perskie i system obronny, a także trasa "marszu dziesięciu tysięcy" opisanego w dziele Ksenofonta Anabasis. 

  • Świat grecki w II tysiącleciu p.n.e.

Obszar starożytnej Grecji w II tysiącleciu p.n.e., po falach osadnictwa plemion greckich: Achajów, Jonów i Dorów. Przybysze stworzyli cywilizację nazywaną mykeńską od jej głównego ośrodka Myken, która szybko zaczęła konkurować z bogatą kulturą minojską. Po opanowaniu Hellady Grecy skolonizowali wyspy Morza Egejskiego oraz zachodnie wybrzeża Azji Mniejszej. W wyniku rywalizacji kultura kreteńska została unicestwiona i częściowo wchłonięta przez kulturę najeźdźców.

  • Kolonizacja grecka i fenicka

 
 

 

 

Obszary wpływów i kierunki ekspansji dwóch dominujących ówcześnie, walczących ze sobą o wpływy w basenie Morza Śródziemnego cywilizacji: greckiej oraz fenickiej. Zaznaczono miasta dokonujące ekspansji, ich kolonie oraz towary handlowe pozyskiwane z nowych obszarów wpływów.

  • Wojny perskie

Wojny pomiędzy imperium perskim a greckimi poleis w latach 499-479 p.n.e. Konflikt zapoczątkowany powstaniem jońskim przerodził się w ponawiane przez Persów próby opanowania terytorium greckiego. Skonfliktowane greckie poleis stanąć musiały do heroicznych zmagań, a najsłynniejsze bitwy tego okresu: Termopile, Maraton czy Salamina do dzisiaj pozostają symbolami bohaterstwa i waleczności.

  • Wojna peloponeska

Przebieg wojny peloponeskiej, wieloletniego konfliktu między Atenami i Spartą o hegemonię nad Grecją. Była to najdłuższa i najbardziej wyniszczająca wojna w Grecji okresu klasycznego, wyniku której Ateny poniosły klęskę, a Sparta została hegemonem na 30 lat.

  • Kultura i religia Grecji klasycznej

Podział etniczny obszaru starożytnej Grecji, który w połączeniu ze specyficznymi uwarunkowaniami geograficznymi zdeterminował historię tej jednej z fundamentalnych kultur europejskich. Szczegółowa mapa krain, wysp, miast-państw (greckich polis) pokazuje również lokalizacje najważniejszych ośrodków kulturalnych i religijnych.

  • Imperium Aleksandra Wielkiego

Imperium Aleksandra Wielkiego, jego podboje i trasy marszu ogromnej armii od Macedonii, przez Syrię Azję Mniejszą i Egipt, do rzeki Indus. Obrazy 7 cudów antycznego świata.

  • Podział imperium Aleksandra Wielkiego

Rozpad imperium Aleksandra Wielkiego na skutek tzw. Wojen diadochów, czyli serii konfliktów między jego następcami, najważniejszymi wodzami armii macedońskiej. Wojny toczyły się z przerwami w latach 321–281 p.n.e. i objęły swoim zasięgiem prawie cały znany świat starożytny, tylko zachodnia część basenu Morza Śródziemnego uniknęła zaangażowania w konflikt.

  • Italia w VIII-V w. p.n.e.

Obszar Italii w VIII-V w. p.n.e. Półwysep Apeniński zamieszkiwały wówczas liczne plemiona italskie, z których najbardziej rozwiniętą cywilizację stworzyli Etruskowie. Na ten okres przypada też moment założenia Rzymu.

  • Italia w IV-III w. p.n.e.

Obszar Italii w okresie ekspansji republiki rzymskiej w IV-III w. p.n.e. Ekspansjonistyczna polityka republiki doprowadziła do opanowania prawie całego półwyspu Apenińskiego, a z czasem wyszła poza jego granice. W okresie tym Rzymianie musieli zmierzyć się z najazdem Galów, prowadzili też walki z koloniami greckimi na południu półwyspu i Sycylii.

  • Wojny punickie i macedońskie

Wojny republiki rzymskiej z Kartaginą oraz Macedonią. Spory o wpływy polityczne i gospodarcze w zachodniej i środkowej części basenu M. Śródziemnego miały postać szeregu konfliktów zbrojnych, z czego część toczyła się równolegle i doprowadziła prawie do upadku republiki rzymskiej. Rzym wyszedł jednak z nich zwycięsko, co dało podwaliny pod dalszą ekspansję republiki.

  • Republika rzymska w I w. p.n.e.

Republika rzymska w I w. p.n.e., w czasach dynamicznej ekspansji terytorialnej oraz zwycięskich podbojów Juliusza Cezara. Okres ten naznaczony był jednak narastającym kryzysem republiki i niepokojami wewnętrznymi. Poważnym kryzysem było również powstanie Spartakusa, najgroźniejszy bunt niewolników w starożytnym Rzymie.

  • Wczesne cesarstwo rzymskie (27 p.n.e.- 192 n.e.)

Rozwój terytorialny cesarstwa rzymskiego do końca II w. n.e., kiedy to kolejne dynastie cesarskie poszerzały granice imperium, które w tym okresie osiągnęło szczyt swojej potęgi. Wymagało to rozbudowanej i sprawnie funkcjonującej machiny wojskowej, a także administracji oraz sieci dróg.

  • Kryzys cesarstwa (193-284)

Trzeci wiek n. e. był burzliwym i trudnym okresem w historii Cesarstwa Rzymskiego. W tym czasie, niestabilne politycznie oraz pogrążone w wewnętrznych walkach o władzę, imperium musiało mierzyć się z atakami państw ościennych i plemion wędrownych. Okres ten nazywany kryzysem III wiekuwiekiem anarchii lub epoką żołnierzy-cesarzy oddziela dwie podstawowe formy ustrojowe cesarstwa: ustanowiony przez Oktawiana Augusta pryncypat od ukształtowanego ostatecznie za Dioklecjana dominatu.

  • Późne cesarstwo rzymskie (284-375)

Mapa przedstawia okres późnego cesarstwa rzymskiego w latach 284-375. Reformy Dioklecjana, ustanowienie dominatu i okres stabilizacji, jaki nastąpił za panowania tego cesarza pomogły przezwyciężyć kryzys polityczno-ekonomiczny III wieku. Następcy Dioklecjana kontynuowali jego politykę, a wzmocnione cesarstwo w zmienionej postaci przetrwało jeszcze kolejne stulecia.

  • Powstanie i rozprzestrzenianie się chrześcijaństwa I-V w.

Mapa przedstawia początki chrześcijaństwa i jego rozprzestrzenianie się w czasach cesarstwa rzymskiego od I do V wieku. Chrześcijaństwo w tym czasie z przeszło drogę od marginalnego i zwalczanego wyznania, poprzez uznanie za religię tolerowaną za Konstantyna Wielkiego, aż po uzyskanie statusu religii państwowej za panowania Teodozjusza Wielkiego.